Czym jest skrzep po wyrwaniu zęba i jak o niego dbać?

Jak dbać o skrzep po wyrwaniu zęba, by wspomóc gojenie

Rana po wyrwaniu zęba goi się od 7 do 10 dni. Niezwykle ważną rolę w tym procesie odgrywa niepozorny skrzep – chroni on ranę przed zanieczyszczeniem i wspomaga odbudowę tkanek. Pojawia się samoistnie już po kilkunastu minutach od ekstrakcji, ale trzeba o niego dbać. Co robić, żeby nie wypadł? Jak dbać o higienę jamy ustnej po wyrwaniu zęba?

Jak wygląda skrzep po zabiegu ekstrakcji?

Rana po ekstrakcji zęba powinna szybko wypełnić się krwią – to zupełnie normalne i pożądane. Z krwi utworzy się skrzep. W początkowej fazie gojenia ma kolor jasno-, a później ciemnoczerwony. Jest gładki w dotyku i galaretowaty. Nie jest duży, a jego czubek nie powinien wystawać ponad linię dziąseł. Jeżeli jest inaczej, skonsultuj się ze stomatologiem. W ciągu pierwszych 24 godzin po zabiegu ryzyko jego uszkodzenia jest bowiem najwyższe.

W kolejnych dniach zaschnięta krew ciemnieje i twardnieje. Jego struktura się zmniejsza. Wciąż jednak łatwo go uszkodzić, np. podczas szczotkowania zębów lub jedzenia, więc trzeba zachować ostrożność.

W dalszym procesie gojenia skrzep po usunięciu zęba traci elementy morfotyczne i zmienia swoją barwę na białawą. Biały skrzep po ekstrakcji to nic złego. To wynik pojawienia się cienkiej błonki kolagenowej, która stabilizuje ranę. Wówczas wystarczy już tylko dbać o higienę jamy ustnej.

Na ostatnim etapie gojenia wygląd skrzepu zmieni się jeszcze raz. Przybierze on barwę szarą. Będzie jaśniejszy od błony śluzowej. Jeżeli nie występują żadne dolegliwości bólowe, opuchlizna lub stan zapalny, oznacza to, że rana goi się prawidłowo.

Jak powstaje skrzep po wyrwaniu zęba?

Proces gojenia rany zaczyna się od razu po samej ekstrakcji. W pierwszej fazie zębodół wypełnia się krwią. Nie jest to powód do obaw. Wyrwanie zęba uszkadza zarówno tkanki miękkie, jak i twarde. Krwawienie może występować przez pierwsze 24 godziny. Jeśli nie ustąpi po tym czasie, skonsultuj się z lekarzem.

Rana po ekstrakcji zęba może goić się do 10 dni, a w przypadku ósemek nawet dłużej. Im więcej korzeni miał ząb, tym więcej czasu organizm potrzebuje na odbudowanie tkanek.
Brak skrzepu krwi po wyrwaniu zęba to poważny powód do niepokoju. Oznacza to, że proces gojenia nie przebiega prawidłowo i może pojawić się bolesne powikłanie w postaci suchego zębodołu.

Rola skrzepu w gojeniu się rany

Skrzepnięta krew chroni zębodół przed zanieczyszczeniami i infekcjami. Działa jak naturalny opatrunek. Zabezpiecza ranę przed dostawaniem się do środka m.in. resztek jedzenia, co znacznie ułatwia dbanie o higienę jamy ustnej. Pusty zębodół jest narażony na podrażnienia i może powodować silny ból.
Dzięki temu, że na ranie znajduje się ten naturalny opatrunek, płytki krwi skupiają się w miejscu uszkodzenia. Powstrzymuje to krwawienie z rany i skraca czas gojenia. Ustabilizowana rana po kilku dniach zaczyna pokrywać się błoną kolagenową, a uszkodzone tkanki się odbudowują.
W ranie po ekstrakcji znajdują się odsłonięte zakończenia nerwowe oraz kość. Ich podrażnienie może powodować bardzo silne dolegliwości bólowe. Zakrzepnięta krew tworzy fizyczną barierę, która chroni te wrażliwe miejsca np. podczas pielęgnacji jamy ustnej.

Żeby rana goiła się prawidłowo, trzeba dbać o miejsce, z którego został wyrwany ząb.

Co należy robić, aby zadbać o skrzep?

W prawidłowym procesie gojenia skrzep odgrywa bardzo ważną rolę i trzeba o niego dbać. W przeciwnym razie może pojawić się tzw. suchy zębodół, co z kolei wymagać będzie interwencji stomatologa.

Po wyrwaniu zęba unikaj:

• palenia papierosów;
• picia alkoholu;
• intensywnego płukania jamy ustnej;
• szczotkowania w okolicy rany;
• nadmiernego wysiłku fizycznego;
• spożywania gorących napojów i posiłków;
• leków zaburzających krzepnięcie krwi.

Tuż po ekstrakcji stomatolog zatyka ranę tamponem. Nie należy go wyjmować przez około 30 minut. W tym czasie krew skrzepnie i uformuje się w zębodole. Przez pierwsze kilka godzin zachowaj szczególną ostrożność, szczególnie jeżeli znieczulenie cały czas działa – łatwo przypadkiem uszkodzić skrzep. Krwawienie z rany powinno ustąpić najpóźniej po 24 godzinach.
Bardzo ważne jest, żeby ograniczyć palenie papierosów, przynajmniej przez pierwszą dobę, a najlepiej na cały okres gojenia. Nikotyna sprawia, że naczynia krwionośne się obkurczają, co zaburza przepływ krwi. Wpływa to negatywnie na regenerację tkanek. Należy unikać palenia papierosów zwykłych i elektronicznych.

Jednym z błędów najczęściej popełnianych przez pacjentów jest płukanie ust zaraz po zabiegu. Należy zrezygnować z tego przez pierwszą dobę, a później płukać bardzo delikatnie. Warto sięgnąć po preparat, który zawiera chlorheksydynę – działa ona przeciwzapalnie i antybakteryjnie, co ułatwia utrzymanie prawidłowej higieny jamy ustnej.
Chociaż dziura po wyrwaniu będzie opuchnięta i obolała, unikaj picia napojów przez słomkę. Może się to wydawać wygodne, ale ciśnienie wytwarzane w trakcie jest zagrożeniem dla skrzepu.
Chcąc załagodzić dolegliwości bólowe, nie sięgaj po aspirynę. Rozrzedza ona krew i może zaburzyć gojenie. Zaleca się, żeby nie stosować jej przed ekstrakcją i po niej. W zwalczaniu bólu najlepiej sprawdzą się środki na bazie paracetamolu. Jeżeli pacjent cierpi na schorzenia, które uniemożliwiają mu przyjmowanie niektórych leków przeciwbólowych, powinien w tej sprawie skonsultować się ze specjalistą, a on podpowie, po jaki preparat sięgnąć.

W trakcie pierwszych 12 godzin po wyrwaniu zęba warto powstrzymać się od szczotkowania. Później jednak dbanie o higienę jamy ustnej jest nie tylko wskazane, ale nawet niezbędne. Myjąc zęby, trzeba omijać ranę i zakrzepniętą krew, żeby nie uszkodzić jej przypadkowym dotknięciem. Niewskazane jest też intensywne płukanie. Nieodpowiednia higiena może doprowadzić do zakażenia bakteryjnego, które objawia się silnym bólem, nieprzyjemnym zapachem, krwawieniem lub sączącą się ropą. Może pojawić się także gorączka.

Czy skrzep po wyrwaniu zęba odpada samoistnie?

Skrzep po wyrwaniu zęba nie powinien odpaść nigdy. W prawidłowym procesie gojenia ran zostanie on wchłonięty. Proces wchłaniania trwa nawet do miesiąca (w przypadku zębów z dużą liczbą korzeni), ale już po kilkunastu dniach przestaje być widoczny.
W sytuacji, gdy krew nie skrzepła w zębodole lub wypadła, należy udać się do specjalisty. Suchy zębodół to poważne powikłanie, które wiąże się z silnymi dolegliwościami bólowymi.

Kiedy skrzep powinien wzbudzać niepokój?

Z pewnością powodem do niepokoju jest brak lub wypadnięcie skrzepu. Wówczas rana po zębie jest odsłonięta i narażona na infekcje, zanieczyszczenie i podrażnienia. W trakcie regeneracji tkanek skrzepnięta krew stopniowo zmienia swój kolor, więc nie trzeba się tym niepokoić.

Sygnałem do niepokoju mogą być silne, nieustępujące z czasem dolegliwości bólowe. Jeżeli towarzyszą im takie objawy jak gorączka, obrzęk lub utrzymujący się przez dłuższy czas nieprzyjemny zapach, trzeba pilnie skonsultować się z lekarzem.

Podsumowanie

Aby wspomóc gojenie po wyrwaniu zęba, dbanie o skrzep jest bardzo istotne. Po ekstrakcji zaleca się unikać palenia, picia alkoholu, intensywnego płukania, czy szczotkowania w okolicy rany. Nie należy też używać aspiryny, która może zaburzyć krzepnięcie krwi. Ważne, aby w razie jakichkolwiek problemów o nieznanym podłożu niezwłocznie zasięgnąć porady specjalisty. Zdecydowanie lepiej bowiem, jeżeli to on oceni stan rany, niż będziemy próbować dochodzić do tego samemu, a ostatecznie skończyć się to może jeszcze większymi problemami.